HOME

مسجد محدثين (جمکران ثاني)

مسجد محدثين در سال 1136 به فرمان حضرت ولي عصر(عج) و به دست عالم عارف ملا نصيراي بارفروشي ساخته شد.
آيت‌الله ملانصيرا مازندراني، فرزند محمد معصوم يکي از بزرگان و رجال قرن يازدهم و دوازدهم هجري در حوالي سال 1090هجري قمري، در روستاي درزي کلاي نصيرايي به دنيا آمد.
وي از علماي بزرگ اواخر عهد صفويه و اوايل عهد افشاريه بوده است. ملانصيرا عالـمي عارف، زاهـدي عابد، داراي طيّ الارض و كرامات و مورد احترام عموم مردم منطقه و علماي اعلام بود.

نکته اي که بر شهرت علمي معظم له در عصر خود و در سطح مازندران دلالت مي کند اين که : در مجلس موسساني که نادر شاه افشار در کلات نادري (اطراف دشت مغان) و در اسفند سال 1148 هجري قمري با حضور علماي طراز اول استان ها ترتيب داد، مرحوم ملا نصيرا به عنوان مجتهد طراز اول مازندران و شخصيت ممتاز اين منطقه در آن مجلس حاضر بود.

عظمت و اشتهار علمي اين عالم چنان بر دانشمندان و علماي شهر واضح و آشکار بود که مرحوم آيه الله العظمي شيخ کبير مازندراني (متوفي 1345هجري قمري) در وصيتش چنين مي نويسد: قبر مرا مقابل قبر استاد العلما ملا نصيرا قرار نداده و از قبر ايشان بلند تر نکنيد.

شيخ آقا بزرگ تهراني صاحب کتاب ''الذريعه الي تصانيف الشيعه'' در باره او مي نويسد: وي فيلسوفي است که با فلسفه مخالف است. ايشان همچنين در طبقات اعلام الشيعه ي قرن دوازدهم از ايشان اين گونه ياد مي کند:

محـمـد نـصـيـر بـارفـروشـي اخـبـاري مشـرب و متـأخـر از علامه مجلسي(1110ـ 1037) است، چون كه در تأليفاتش از بحـار الانـوار روايت نقـل مي كند. از اعلام قرن دوازدهـم مي باشد. بعد از فتنه افغان كه بر اصفهان و نقـاطي ديگر مسلط شده اند، زندگي مي كرد. اديب و نويسنده اي است كه در نوشته هايش تعبيراتي عميق و تركيباتي مايل به سجع و صناعات لفظي به چشم مي خورد. وي جدّيت زيادي در مسايل كلامي و اعتقادي داشت.

مهم ترين مسئله دوران حيات ملانصيرا كه باعث شهرت او شده است اين كه: در عالم شهود حضرت ولي عصر امام زمان (عج)را ديده و ايشان دستور ساختن محراب را به وضع موجود صادر فرموده اند و ظاهرا نام اين مسجد به مسجد محدثين را نيز حضرت بر آن نهاده اند.

ازکرامات اين بزرگوار آنچه که در خاطر جمعي مردم شهر بابل وجود دارد اينکه: يک روز صبح که ملا نصيرا که نماز صبح را به جاي آورده بود دو سکه پول به خادم مسجد داد تا خود را به روستاي درزي کلا برساند و اين پول را به خانمي که قصد داشت مطابق معمول هر روز محموله شير را در سطح شهر توزيع کند بدهد و ظرف شير را تخليه کند. آن شخص در نزديکي سر پل محمد حسن خان فعلي بانوي شيرفروش را مشاهده کرده و قضيه را براي او تعريف مي کند او هم فرمان ملا نصيرا را اجابت مي کند. پس از آنکه ظرف حامل شير را بر روي زمين تخليه کردند, مشاهده شد ماري بزرگ و سمي از داخل ظرف شير خارج شده است. اين کشف شهود و الهام شدن ملانصيرا و قضيه مار در داخل شير ولوله اي در بابل به پا کرد تاکنون نقل مجالس است.

از ملا نصيرا تاليفاتي به اين شرح به دست آمده است: جنه الساعي في الاخلاق: در ابتداي اين کتاب احوال بزرگاني چون حضرت عبدالمطلب و حضرت ابي طالب(ع) و اثبات ايمان وي آوره و آنگاه احوال اصحاب رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار ( ع) چون سلمان و ابي ذر و عمار و ... را شرح مي دهد سپس کلام را در شرح جنود عقل و جهل بسط مي دهد.

نوراليقين في اصول الدين: در ابتداي کتاب. ضمن معرفي خود، مي فرمايد: از بيست سالگي بصيرتي در دين پيدا کردم و کتابهاي مختلفي را مطالعه کردم... از همه کتابها نااميد گشته و بر خدا توکل کردم تا آنجا که خداوند به جود خود بر من منت نهاد و از معلومات خود اين کتاب را به نام نور اليقين نگاشتم.

مرات المصلين في تحقيق فروع الدين، حدِِيقه الداعي، کنز الشيعه لحذف حرف الشنيعه، نورالعيون، تحفه اولي الافهام في شرح خبر هشام، شمس البدور و لولو البحور، مجموعه اي شامل رساله اي در اخلاق و بدر المنير شامل احاديثي پيرامون مسايل اخلاقي از ديگر آثار اين عالم رباني است.

آن بزرگوار پس از عمري پر برکت در حدود 1160هجري قمري دار فاني را وداع گفته و طبق وصيت خودشان در مسجد محدثين که خود آن را بنا نموده بودند، در محله ''طوقدار بن'' بابل مدفون گرديدند.

مزار شريف اين بزرگوار سمت غربي حيات مسجد قرار دارد که دو اتاق متصل به يکدِيگر است. اتاق عقب چهار گوشه و در هر ديوار آن يک در ورودي و دو طاقچه در طرفِين آن است. ضريحي مشبک در وسط اين اتاق مزار ملانصيرا را پوشانده است بر مزار و ضريح او هيچ گونه نوشته اي وجود ندارد.

مقبره ايشان به همت وثوق الدوله و به امر زهير الدوله در سال 1295قمري بنا شده است. قولي ديگر حاکي از اين است که اين بنا به همت ميرزا يوسف مستوفي الممالك صدر اعظم ناصر الدين شاه متوفي 1303 ساخته شده است.

لازم به ذکر است، مسجد محدثين شامل حياتي بزرگ است که در جانب جنوبي آن محراب مسجد قرار دارد . طول محراب سي متر و پهناي آن هفت متر است. بر بالاي محراب آن سه کتيبه گچ بري بدين شرح است:

کتيبه اول: عمل محمد هادي قزويني در قسمت بالاي وسط محراب : شهرشعبان النبي 1136 کتيبه اي که پايين تر از اين دو قرار مي گيرد: لقد امر الشمس الخفي خاتم المعصومين ببناء هذا و سماه بمسجد المحدثين کتبه العبد نعمت الله بن الجعفر عبارت قسمت آخر کتيبه ياد آور اين امر است که قبله اين مسجد با هيچ محاسبه اي راست در نمي آمده است.

جالب توجه اين که کلمه ''المحدثين'' بر اساس حروف ابجد برابر عدد 643 است و آن نيز برابر حروف الحجه بن الحسن است. و همچنين کلمه ''مسجد المحدثين'' مساوي عدد 750 و برابر حروف ''الموعود ابن الحسن العسکري'' است.

منابع :

1- از آستارا تا استارباد، منوچهر ستوده، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگي- تهران، ج4، ص247
2- بابل سرزمين طلاي سبز، صمد صالح طبري، انتشارات فکر روز- تهران، 1378، ص239
3- بابل شهر بهار نارنج گروه مولفان، نشر چشمه- تهران، 1379، ص222
4- مجله يادگار، سال چهارم شماره ششم ( اسفند 1326) ص43
5- آشنايي با فرزانگان بابل، عبدالرحمن باقر زاده بابلي، انتشارات مبعث- بابل، 1377، ص11
6- الذريعه الي تصانيف الشيعه، شيخ آقا بزرگ تهراني، ج 24، ص387