HOME

آسيب‏زدايى از شناخت و ايمان به امام غايب

اهل بيت پيامبر عليهم‏السّلام به شناخت و ايمان مردم به امام معصوم عليه‏السّلام در زمان غيبت او، توجّه شايان داشته‏اند و در آثار گران‏بهايشان، اين اهتمام، به خوبى، به چشم مى‏خورد.
در دعاها و زيارت نامه‏ها و روايات اهل بيت عليهم‏السّلام به بسيارى از علل ضعف شناخت و ايمان به امام غايب نيز توجهى ويژه مى‏بينيم.
البته، بسيار روشن است كه با توّجه به عللِ ضعفِ شناخت و ضعفِ ايمان، بايد در رفع اين مشكل بكوشيم، و خلاصه‏ى درمان اين مشكل، در بسيارى از دعاها و زيارت نامه‏هاى مخصوص حضرت مهدى عليه‏السّلام در دوران غيبت كبرا، مطرح شده است.
1- به عنوان نخستين گام، به دست آوردن شناخت صحيح از مسئله‏ى مهدوّيت و شخص امام مهدى عليه‏السّلام امرى ضرورى است. اين مهم، با دقّت كافى در دعاها و زيارت‏نامه‏ها، تأمين مى‏گردد؛ زيرا كه، شناخت صحيح و لازم را در آن‏ها مى‏يابيم.
2-گام دوم به دست آوردن دلائل كافى و لازم، و اثبات كننده‏ى وجود امام معصوم و غايب است.

هر چند اين دلائل را در كتب كلامى مى‏يابيم، امّا دعاها و زيارت‏نامه‏ها، از اين دلائل نيز برخوردارند، بلكه در برخى دعاها و زيارت‏نامه‏ها، صريحاً، و در برخى ديگر، با اشاره‏ى گويا، اين مبحث مطرح شده است . زيارت جامعه‏ى كبيره و زيارت وارث و دعاى عصر روز جمعه، به طور ويژه، به اين امر پرداخته است.

3-گام سوم شبهه‏زدايى است. بايد به همه‏ى شبهات تزلزل‏آفرين، توجّه شود و حل گردد. برخى از اين شبهات را كتاب‏هاى كلامى و حديثى و برخى نيز در دعاهاى ويژه امام زمان (عج)، مطرح و پاسخ داده شده است.
4-گام چهارم، زدودن مشكل يأس و نااُميدى است. اين مشكل، با شناخت و تبيين قوانين اساسى حاكم بر تحوّلات اجتماعى منطقه‏اى و جهانى و فهم روند تحوّلات فرهنگى و اجتماعى قابل رفع است.
شناخت اين قوانين، راه‏هاى گوناگون دارد. از جمله‏ى اين راه‏ها، بهره‏بردارى صحيح از تاريخ است. شناخت صحيح از تاريخ، راه را براى شناخت مسير و قوانين حاكم بر تحولاّت اجتماعى، هموار مى‏كند.

قرآن كريم، بيش‏ترين توجّه را به اين راه معطوف داشته است.
در برخى از دعاهاى ويژه‏ى امام زمان عليه‏السّلام يقين به قيام حضرت مهدى (عليه‏السّلام )را همانند يقين به قيام حضرت رسول خدا صلّى‏اللّهُ‏عليه‏وآله‏وسلّم قرار داده است. و در حقيقت، ما را از گذشته‏ى يقين‏آور به آينده‏ى نيازمند يقين، توجّه مى‏دهد. بنابراين يقين لازم را نيز مى‏توانيم از راه مطالعه و تحقيق در تاريخ به دست آوريم و براى ديگران تبيين كنيم. و با استفاده از تاريخ بيشترين زمينه‏هاى لازم براى تحقق يقين فراهم مى‏گردد.
5-گام پنجم، توجّه به افق‏هاى بسيار دور، در عين توجّه به افق‏هاى بسيار نزديك و بالفعل است، دورنگر بودن، همزمان با غافل نبودن از واقعيّت‏هاى موجود بسيار لازم است؛ بنابراين، مشكل زمان را بايد براى خود حل كنيم و مراقب باشيم كه توجه به آينده‏ى بسيار دور عامل يأس و سستى و در نتيجه مانع برنامه‏ريزى دراز مدت و پايدار نگردد.
قرآن كريم، مى‏فرمايد: إنهم يرونه بعيداً ونراه قريباً؛ برخى از مردم، قيامت يا قيام مهدى( عليه‏السّلام) را بسيار دور مى‏بينند، در حالى كه ما آن را بسيار نزديك مى‏بينيم.